Datblygu ffermydd solar yng Nghymru – y ffigurau diweddaraf

27 Mawrth 2015

Erthygl gan Katy Orford, Gwasanaeth Ymchwil Cenedlaethol Cynulliad Cymru

Ffigur 2. Ffermydd solar yng Nghymru (Chwefror 2015). Ffynhonnell Cronfa Ddata Cynllunio Ynni Adnewyddadwy.

Ffigur 2. Ffermydd solar yng Nghymru (Chwefror 2015). Ffynhonnell Cronfa Ddata Cynllunio Ynni Adnewyddadwy.

Ffermydd solar, neu barciau solar, yw’r defnydd o osodiadau Solar Ffotofoltäig ar raddfa fawr i gynhyrchu trydan a gaiff ei gyflenwi i’r grid trydan lleol. Maent yn aml yn cwmpasu ardaloedd mawr o dir (rhwng 1 a 100 erw) ac felly, fel arfer caiff y ffermydd eu datblygu mewn lleoliadau gwledig. Mae data gan yr Adran Ynni a Newid Hinsawdd yn dangos mai tua 8 megawatt (MW) ar gyfartaledd yw capasiti ffermydd solar sy’n weithredol yng Nghymru. Er mwyn rhoi ymdeimlad o raddfa, mae angen tua 10 hectar o dir am bob gosodiad 5 MW, digon i roi pŵer i 1,515 o gartrefi.[1]

Mae’r sector wedi gweld twf mawr yng Nghymru ers 2011 pan roddwyd caniatâd cynllunio i fferm solar gan Gyngor Sir am y tro cyntaf, sef gan Gyngor Sir Benfro ym Mhlas Rhos-y-Gilwen. Dengys data o Gronfa Ddata Cynllunio Ynni Adnewyddadwy yr Adran Ynni a Newid Hinsawdd bod 23 fferm solar wedi dod yn weithredol yng Nghymru rhwng 2011-2015, gyda chyfanswm o 198.6 MW (Tabl 1) o ran capasiti.

KTTable

Tabl 1. Y defnydd o ynni solar ffotofoltäig yng Nghymru. Ffynhonnell Cronfa Ddata Cynllunio Ynni Adnewyddadwy.

[1] Yn seiliedig ar ffigurau defnydd blynyddol cyfartalog o 3,300 kWh o drydan ar gyfer tŷ.

Mae’r cynnydd hwn o ran datblygiadau yn deillio’n rhannol o gymorth gan ffrydiau ariannu’r llywodraeth gan gynnwys Tariffau Cyflenwi Trydan (FIT) ar raddfa fach (<5MW), y Cynllun Rhwymedigaeth Ynni Adnewyddadwy (RO) (> 5MW) a chyllid y Polisi Amaethyddol Cyffredin i ffermwyr. Felly bu’n opsiwn rhatach i dirfeddiannwyr ddatblygu ffermydd solar yn hytrach na chnydau. Mae cost y paneli solar hefyd wedi gostwng yn gyflym o ganlyniad i ddatblygiadau byd-eang a’u defnydd mewn marchnadoedd mawr fel yr Almaen a Tsieina. Yn wir, gostyngodd pris paneli ffotofoltäig 50% rhwng 2010 a 2012. Sbardunwyd y cynnydd mewn ffermydd solar hefyd gan bryderon ynghylch capasiti cyfyngedig y grid trydan i gynhyrchu ynni adnewyddadwy, ac o ganlyniad bu ras yn ddiweddar i sicrhau cysylltiad â’r grid.

Mae’r map yn amlygu dosbarthiad y ffermydd solar sy’n weithredol, sydd wrthi’n cael eu hadeiladu neu sydd wedi cael caniatâd cynllunio yng Nghymru ym mis Chwefror 2015. Gellir gweld bod llawer o’r ceisiadau i ddatblygu ffermydd solar wedi’u lleoli yn Ne Cymru; un rheswm am hyn yw’r lefelau cymharol uchel o ymbelydredd a geir yno.

Mae’r gyfradd twf annisgwyl yn y diwydiant wedi codi pryderon mewn perthynas â cholli tir ar gyfer cynhyrchu amaethyddol a chynnydd mewn biliau ynni domestig y mae’r cymorthdaliadau yn deillio ohonynt. Yn dilyn y pryderon hyn mae Llywodraeth y DU wedi lleihau’r cymorthdaliadau, ac mewn rhai achosion wedi rhoi terfyn arnynt, mewn ymgais i gymedroli cyfradd y gosodiadau, gan ffafrio gosodiadau ar doeon. Bydd y cynllun Rhwymedigaeth Ynni Adnewyddadwy (RO) yn dod i ben i ynni solar ffotofoltäig ar raddfa fawr (> 5 MW) o 1 Ebrill 2015 ymlaen. Hefyd, o 2015 ymlaen ni fydd parciau solar bellach yn gymwys ar gyfer Cynllun Taliad Sylfaenol (BPS) y Polisi Amaethyddol Cyffredin, gan nad gweithgarwch amaethyddol yw’r prif weithgarwch ar y tir. Bydd cyllid yn parhau ar gael ar gyfer gosodiadau ar raddfa lai (<5MW) drwy’r Tariffau Cyflenwi Trydan (FIT).

I gael rhagor o wybodaeth am ffermydd solar yng Nghymru gweler Nodyn Ymchwil 2015 y Gwasanaeth Ymchwil.

View this post in English
Darllenwch yr erthygl yma yn Saesneg