Pa ddiogelwch sydd gan ‘Anifeiliaid mewn Gwarchodfeydd’ yng Nghymru?

22 Gorffennaf 2015

Erthygl gan Candice Boyes, Gwasanaeth Ymchwil Cynulliad Cenedlaethol Cymru

image of cath mewn cynel

Llun: Pixabay gan Elvirahatting1. Dan drwydded Creative Commons

Er bod bron i 100 o ‘warchodfeydd’ i anifeiliaid (neu sefydliadau lles) yn gweithredu yng Nghymru heddiw, nid oes unrhyw reolau yn eu lle ar hyn o bryd i ddiogelu sut y mae’r rhain yn cael eu rhedeg.

Nid oes unrhyw gofnod pendant o faint yn union o warchodfeydd sy’n bodoli mewn gwirionedd oherwydd, yn wahanol i sefydliadau eraill, nid oes unrhyw ofyniad cyfreithiol i gofrestru’r math hwn o sefydliad – rhywbeth sy’n gallu cael effaith ar les yr anifeiliaid, gan gynnwys goblygiadau posibl ar gyfer rheoli clefydau mewn anifeiliaid.

Caiff grwpiau fel sefydliadau marchogaeth, bridio a phreswylio eu trwyddedu a’u rheoleiddio gan eu cynghorau lleol, ond nid oes unrhyw bolisïau o’r fath ar waith i ddiogelu anifeiliaid sy’n byw mewn gwarchodfeydd.

Cyhoeddwyd adroddiad gan Rwydwaith Lles Anifeiliaid Cymru[1] ym mis Hydref 2012, sef ‘The Case for the Regulation of Animal Welfare Establishments in Wales’ a oedd yn ymchwilio i’r angen i reoleiddio gwarchodfeydd anifeiliaid.

Nododd yr adroddiad:

Currently, although there is some information available, there is still no definitive data as to how many animal welfare establishments are operating in Wales, because they are not required to register, which has wide ranging implications for animal welfare and disease control.

Canfyddiadau’r adroddiad oedd, er bod disgwyl i staff gael eu hyfforddi i ddelio â’r anifeiliaid hyn (sy’n rhai egsotig yn aml) yn y modd cywir, nid oes unrhyw reolau na fesurau diogelwch ar waith i sicrhau fod hyn yn digwydd.

Hefyd, nid oes unrhyw ofynion cyfreithiol yn bodoli o ran llywodraethu’r lefel o brofiad neu’r cymwysterau sydd gan y staff sy’n gweithio gyda’r anifeiliaid hyn, nac o ran sicrhau bod gan y gwarchodfeydd anifeiliaid ddigon o adnoddau ariannol i allu darparu’n ddigonol ar gyfer yr anifeiliaid sydd yn eu gofal.

Mae deiseb (P-04-500) ‘Galw am Reoleiddio Sefydliadau Lles Anifeiliaid yng Nghymru’ wedi cael ei thrafod gan Bwyllgor Deisebau’r Cynulliad.

Cafodd y ddeiseb, a gyflwynwyd gan Lisa Winnett, ei drafod am y tro cyntaf ar 24 Medi 2013, unwaith eto ar 11 Mawrth 2014, ac yn fwyaf diweddar ar 10 Mawrth 2015.

Ysgrifennodd y Pwyllgor yn wreiddiol at y Gweinidog Cyfoeth Naturiol a Bwyd, Alun Davies, yn gofyn am ei sylwadau ar y wybodaeth ychwanegol yn y ddeiseb, ac argymhellion adroddiad y Rhwydwaith. Gofynnwyd iddo roi gwybod i’r Pwyllgor Deisebau am ganlyniad ei ystyriaethau.

Ar 28 Ionawr 2015, ysgrifennodd y Dirprwy Weinidog Ffermio a Bwyd, Rebecca Evans, at y pwyllgor i ddweud ei bod wedi gofyn i Brif Swyddog Milfeddygol Cymru gynnull cyfarfod â’r rhwydwaith (PDF, 685KB) i drafod y ffordd ymlaen ar y mater hwn.

Mae RSPCA Cymru wedi cefnogi’r ddeiseb hon, a dywedodd yn ei dystiolaeth ysgrifenedig i’r Pwyllgor fod y Rhwydwaith yn:

…looking forward to receiving a response from the Welsh Government on the report.

Lansiodd RSPCA Cymru ymgyrch ym mis Rhagfyr 2014, yn annog Llywodraeth Cymru i bennu rheoliadau gorfodol.

Dywedodd Martin Fidler Jones, Rheolwr Ymgyrchoedd Gwleidyddol RSPCA Cymru:

Many of the 90 sanctuaries in Wales may well be operating to a fantastic standard. However, RSPCA Cymru along with a group of sanctuary operators and experts, agree there should be standards covering the sector to protect the large number of animals cared for in such places.

View this post in English
Darllenwch yr erthygl yma yn Saesneg

[1] Mae Rhwydwaith Lles Anifeiliaid Cymru yn rwydwaith annibynnol sy’n cynnwys tua 140 o sefydliadau a gwirfoddolwyr sy’n gweithio ym maes lles anifeiliaid yng Nghymru