Ynni

Band eang y genhedlaeth nesaf yng Nghymru: datblygiadau dros yr haf

22 Medi 2015

Erthygl gan Robin Wilkinson, Gwasanaeth Ymchwil Cynulliad Cenedlaethol Cymru

Peiriannydd yn gweithio ar Superfast Cymru
Llun: Flikr gan btphotosbduk Dan drwydded Creative Commons

Beth yw rhaglen Cyflymu Cymru?

Prosiect Llywodraeth Cymru a BT yw rhaglen Cyflymu Cymru. Ei nod yw cyflwyno band eang ffeibr y genhedlaeth nesaf (a fydd yn cynnig cyflymder o 24 megabit neu ragor yr eiliad) i 96 y cant o Gymru erbyn diwedd 2016. Mae Llywodraeth Cymru yn gweithio tuag at gysylltu’r 4 y cant sy’n weddill o’r adeiladau anodd eu cyrraedd erbyn diwedd 2016 hefyd, drwy ddefnyddio cynlluniau wedi’u targedu megis Allwedd Band Eang Cymru a phrosiectau “mewnlenwi“.

Beth mae Swyddfa Archwilio Cymru wedi’i ddweud?

Ym mis Mai 2015, cyhoeddodd Swyddfa Archwilio Cymru ei adroddiad ar Fuddsoddiad Llywodraeth Cymru yn seilwaith band eang y genhedlaeth nesaf. Daeth hwn i’r casgliad bod Llywodraeth Cymru “yn gwneud cynnydd rhesymol” wrth gyflwyno mynediad i wasanaethau band eang y genhedlaeth nesaf. Gwnaeth yr Archwilydd Cyffredinol argymhellion hefyd, gan gynnwys y canlynol:

  • Dylai Llywodraeth Cymru barhau i adolygu ei weithgareddau marchnata er mwyn gwella gwybodaeth am gyflwyno band eang y genhedlaeth nesaf yn lleol.
  • Dylai Llywodraeth Cymru bennu targed i ymgyrraedd ato ynglŷn â defnyddio gwasanaeth band eang y genhedlaeth nesaf (ar yr adeg hon nid oedd targed o’r fath yn bodoli). Dylai hefyd gasglu gwybodaeth i ddangos y defnydd gall busnesau ac unigolion ei wneud o fand eang y genhedlaeth nesaf.
  • Mae’r defnydd o Allwedd Band Eang Cymru wedi bod yn isel . Felly, dylai Llywodraeth Cymru adolygu gweithrediad y cynllun hwn.
  • Dylai Llywodraeth Cymru ddatblygu strategaeth rheoli manteision i wneud y gorau o fuddiannau ehangach mynediad at fand eang y genhedlaeth nesaf ar gyfer unigolion, busnesau a’r sector cyhoeddus.

Beth mae’r Dirprwy Weinidog wedi’i ddweud?

Ym mis Gorffennaf 2015 cyhoeddodd y Dirprwy Weinidog Sgiliau a Thechnoleg ddatganiad am raglen Cyflymu Cymru lle bu’n trafod rhai o gasgliadau adroddiad Swyddfa Archwilio Cymru. Roedd y pwyntiau a wnaed ganddi’n cynnwys:

  • Mae gwaith yn mynd rhagddo ar gynllun i olynu Allwedd Band Eang Cymru i alluogi safleoedd y tu allan i gwmpas rhaglen Cyflymu Cymru gael mynediad at fand eang y genhedlaeth nesaf. Trafododd hi’r cynllun hwn hefyd mewn datganiad ar 21 Mai 2015.
  • Mae Llywodraeth Cymru yn adolygu ei threfniadau cyfathrebu ynghylch rhaglen Cyflymu Cymru.
  • Mae Llywodraeth Cymru wedi pennu targed o 50 y cant ar gyfer y defnydd a wneir o’r rhaglen erbyn diwedd cyfnod gweithredol y contract yn 2024. Ar y pryd, roedd 22 y cant o safleoedd a oedd wedi gallu cael mynediad i raglen Cyflymu Cymru am dros flwyddyn wedi manteisio ar y gwasanaeth.

Beth mae Ofcom wedi’i ddweud?

Bob blwyddyn, mae Ofcom yn cyhoeddi adroddiad sy’n edrych ar gyflwr y marchnadoedd cyfathrebu ym mhob un o wledydd y DU. Ym mis Awst 2015 daeth i’r casgliad mai o blith y gwledydd datganoledig Cymru sydd ar y blaen o ran y gwasanaethau band eang cyflym iawn sydd ar gael.

Mae bron i bedwar o bob pump (79%) adeilad yng Nghymru yn gallu derbyn band eang cyflym iawn ar gyflymder o 30Mbit yr eiliad erbyn hyn, cynnydd o 24 pwynt canran ers 2014 ( 55%).

Nododd Ofcom:

Mae defnyddwyr yng Nghymru yn ymateb i’r cynnydd hwn ac mae’r nifer sydd â band eang sefydlog yng Nghymru yn uwch erbyn hyn ar 77% nag yn yr Alban (71%) a Gogledd Iwerddon (69%), ac wedi cynyddu o 69% yn ystod yr un cyfnod y llynedd. This increased from 69% a year ago.

Beth mae’r Dirprwy Weinidog yn mynd i’w ddweud?

Yn ddi-os, mae rhagor o argaeledd o wasanaethau band eang cyflym a’r defnydd a wneir ohonynt yn newyddion da i Gymru. Yr her o hyd, fel yr amlygwyd gan yr Archwilydd Cyffredinol, yw sut y mae Llywodraeth Cymru yn gwneud y mwyaf o’r cyfleoedd economaidd a chymdeithasol sy’n codi o hyn. Mae datganiad y Dirprwy Weinidog y prynhawn yma yn canolbwyntio ar sut mae busnesau yn ymelwa o fand eang cyflym iawn . Yn ôl pob tebyg bydd yn ymdrin â sut y mae Llywodraeth Cymru yn ceisio gwneud y mwyaf o’r cyfleoedd i fusnesau o ganlyniad i’r cynnydd mewn cysylltedd yng Nghymru.

View this post in English
Darllenwch yr erthygl yma yn Saesneg

Mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn bwriadu gwella’i wefan, ac mae ganddo ddiddordeb mawr yn eich barn chi. A fyddech cystal â chymryd rhan yn yr  arolwg byr hwn.