PIGION

Brexit a’r amgylchedd: Golwg ar sut y mae Pwyllgorau deddfwrfeydd y DU yn paratoi Rhan 2- Senedd yr Alban

15 Tachwedd 2017

View this post in English | Darllenwch yr erthygl yma yn Saesneg

Mae’r gyfres hon o bedair erthygl blog yn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf am weithgarwch pwyllgorau ar draws deddfwrfeydd y DU, yn ymwneud ag effeithiau posibl gadael yr Undeb Ewropeaidd ar bolisi amgylcheddol ac amaethyddol. Mae hefyd yn ymchwilio i feysydd a fydd yn effeithio ar y meysydd polisi hyn gan gynnwys masnach ryngwladol, mewnfudo ac unrhyw newidiadau posibl mewn setliadau datganoli.

Mae’r gyfres hon yn cyfeirio at ymchwiliadau pwyllgorau a gynhaliwyd yn ystod yr haf a’r hydref a bydd yn cynnwys 1) Cynulliad Cenedlaethol Cymru, 2) Senedd yr Alban, 3) Tŷ’r Cyffredin a 4) Tŷ’r Arglwyddi (gan gydnabod bod Pwyllgorau Cynulliad Gogledd Iwerddon yn parhau i fod wedi’u diddymu).

Mae’r erthygl hon yn cynnwys Senedd yr Alban ac mae’n dilyn erthygl ddoe a oedd yn ymchwilio i  Gynulliad Cenedlaethol Cymru.

Bydd yr erthygl nesaf yn ymchwilio i waith Tŷ’r Cyffredin.

Yr Alban

1. Y Pwyllgor Diwylliant, Twristiaeth, Ewrop a Materion Allanol

Dyma brif bwyllgor Senedd yr Alban ar gyfer cydlynu gweithgareddau sy’n gysylltiedig â gadael yr Undeb Ewropeaidd.

Ymchwiliad Erthygl 50

Mae’r ymchwiliad parhaus  yn edrych ar y trafodaethau ynghylch Erthygl 50 a’u goblygiadau i’r Alban. O ran goblygiadau amgylcheddol, mae tystiolaeth a gyflwynwyd gan Gyswllt Amgylchedd yr Alban yn nodi’r blaenoriaethau canlynol:

Ymchwiliad Mewnfudo

Mae’r ymchwiliad  yn ymchwilio i sut y gall polisi mewnfudo’r DU ymateb orau i anghenion demograffig a sgiliau’r Alban. O ran goblygiadau i’r sector amaethyddol, mae tystiolaeth a gyflwynwyd gan Undeb Cenedlaethol Amaethwyr yr Alban (NFUS) yn datgan:

Gwaith arall y pwyllgor

Cyfarfu’r Pwyllgor â Michael Barnier, Prif Negodwr y Comisiwn Ewropeaidd ar gyfer Brexit, ar 11 Medi. Roedd y pynciau a drafodwyd yn cynnwys; y cynnydd o ran y trafodaethau ar Erthygl 50; sefyllfa’r UE a’r DU o safbwynt y Comisiwn Ewropeaidd; a phryderon yr Alban. Dywedodd Joan McAlpine, Cynullydd y Pwyllgor fod ‘mwyafrif y Pwyllgor yn ffafrio aros yn y farchnad sengl’.

Ynghyd â dau bwyllgor arall Senedd yr Alban, mae’r Pwyllgor wedi sefydlu Panel Arbenigwyr Allanol i’w gynorthwyo gyda’i waith. Mae’r Panel yn fenter ar y cyd â’r Ganolfan ar Newid Cyfansoddiadol, a leolir ym Mhrifysgol Caeredin.

2. Pwyllgor Cyllid a Chyfansoddiad

Bil yr Undeb Ewropeaidd (Ymadael)

Ar 19 Medi, ysgrifennodd Michael Russell, Gweinidog Llywodraeth yr Alban dros Drafodaethau’r DU ar le’r Alban yn Ewrop, at y Pwyllgor. Roedd yn amlinellu 111 o feysydd cyfrifoldeb datganoledig yr Alban a fyddai’n cael eu heffeithio gan ddrafftio cyfredol cymal 11 o Fil yr Undeb Ewropeaidd (Ymadael) (‘Bil Ymadael’) sy’n darparu ar gyfer ‘rhewi’ cymhwysedd Senedd yr Alban mewn perthynas â chyfraith yr UE.

Ar 20 Medi, cymerodd y Pwyllgor dystiolaeth  gan Michael Russell, ar Femorandwm Cydsyniad Deddfwriaethol (LCM) (PDF 478KB)  Llywodraeth yr Alban ar y Bil Ymadael sy’n rhestru’r cymalau y mae’n credu eu bod yn ddarostyngedig i Gydsyniad Deddfwriaethol. Ar 4 Hydref cymerodd y Pwyllgor dystiolaeth ar y Memorandwm Cydsyniad Deddfwriaethol gan Mark Drakeford, Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a Llywodraeth Leol, a Hugh Rawlings, Cyfarwyddwr, Materion Cyfansoddiadol, Llywodraeth Cymru.

Effaith gadael yr Undeb Ewropeaidd ar Gyllideb yr Alban

Cwestiwn allweddol y mae’r Pwyllgor yn ei ofyn yw p’un a fydd gadael yr Undeb Ewropeaidd yn cael effaith wahanol yn yr Alban i weddill y DU. O ran cymorth amaethyddol, cyflwynwyd tystiolaeth gan yr NFUS, a oedd yn canolbwyntio’n bennaf ar ymrwymiadau gwario a ffurfio cyllidebau hyd at 2022:

Gwaith arall y pwyllgor

Ymddangosodd Michael Russell gerbron y Pwyllgor ym mis Mehefin i drafod Datblygiadau Brexit (PDF 452KB) . Dywedodd wrth y Pwyllgor fod y JMC (EN) sydd i fod i gyfarfod yn fisol, wedi cyfarfod ddiwethaf ym mis Chwefror. Awgrymodd Michael Russell y dylid trefnu cyfarfodydd JMC (EN) i gyd-fynd â’r patrwm y cytunwyd arno ar gyfer cyfarfodydd i drafod Erthygl 50.

3. Pwyllgor yr Economi Wledig a Chysylltedd

Goblygiadau canlyniad Refferendwm yr UE i’r Alban

Mae’r Pwyllgor wedi edrych ar y sectorau amaethyddiaeth, coedwigaeth a physgodfeydd gan glywed tystiolaeth gan Confor; NFUS; Cyswllt Amgylchedd yr Alban, Tir ac Ystadau yr Alban. Yn ogystal, mae’n disgwyl ymchwilio i faterion yn ymwneud â thrafnidiaeth, digidol a bwyd a diod yn ddiweddarach. Mae’r Pwyllgor wedi penodi Mike Rumbles MSP fel gohebydd yr UE i fonitro ac asesu’r effaith ar faterion o fewn cylch gwaith y Pwyllgor.

4. Y Pwyllgor Amgylchedd, Newid Hinsawdd a Diwygio Tir

Mae gan y Pwyllgor ystod eang o ymchwiliadau parhaus mewn meysydd fel diwygio tir, ansawdd aer a newid yn yr hinsawdd. Nid oes unrhyw un ohonynt yn canolbwyntio’n benodol ar adael yr Undeb Ewropeaidd. Yn lle hynny, mae’r Pwyllgor wedi gofyn i’r Pwyllgor Diwylliant, Twristiaeth, Ewrop a Chysylltiadau Allanol ystyried yr effeithiau ar yr amgylchedd ac ymdrechion i fynd i’r afael â newid yn yr hinsawdd o fewn cwmpas ei waith ar adael yr Undeb Ewropeaidd.

5. Canolfan Wybodaeth Senedd yr Alban (SPICe) – Gwasanaeth Ymchwil Seneddol

Mae SPICe yn cyhoeddi’r  Wybodaeth ddiweddaraf am Adael yr Undeb Ewropeaidd yn wythnosol.

Cyhoeddodd SPICe bapur briffio ym mis Awst ar Fil yr Undeb Ewropeaidd (Ymadael): Goblygiadau i’r Alban.


Erthygl gan Katy Orford, Gwasanaeth Ymchwil Cynulliad Cenedlaethol Cymru