Amaethyddiaeth, Coedwigaeth a Bwyd

Cynllun Datblygu Gwledig Cymru

12 Chwyfor 2014 Erthygl gan Katy Orford, Gwasanaeth Ymchwil Cynulliad Cenedlaethol Cymru

 

Mae’r Cynllun Datblygu Gwledig (CDG) yn ffurfio Colofn II o’r Polisi Amaethyddol Cyffredin (PAC). O dan y rheoliadau sy’n rheoli’r CDG ar gyfer 2014-2020, mae’n ofynnol i’r aelod-wladwriaethau a’r rhanbarthau (gan gynnwys Cymru) ddatblygu cynllun drwy ddewis gwahanol opsiynau o restr benodol o weithgareddau a ddylai gefnogi amaethyddiaeth, rheolaeth tir cynaliadwy, busnesau gwledig a chymunedau gwledig.

Mae’r rheoliadau sy’n rheoli datblygiad y Cynlluniau Datblygu Gwledig yn ei gwneud yn ofynnol i’r aelod-wladwriaethau a’r rhanbarthau sicrhau bod yr ystod o weithgareddau y maent yn eu dewis yn cyfrannu at:

  • gystadleurwydd yr economi wledig (amaethyddiaeth, coedwigaeth a busnesau bach a chanolig gwledig).
  • rheolaeth gynaliadwy o adnoddau naturiol a gweithredu ar yr hinsawdd
  • datblygiad tiriogaethol cytbwys o ardaloedd gwledig.

Mae 2014 yn flwyddyn bontio ar gyfer y Cynllun Datblygu Gwledig gyda’r cynlluniau datblygu cyfredol (2007-2013) yn dod i ben a’r aelod-wladwriaethau a’r rhanbarthau’n datblygu eu cynigion ar gyfer cynlluniau datblygu gwledig newydd ar gyfer y cyfnod nesaf. Bydd y cynlluniau datblygu gwledig newydd yn dod yn gwbl weithredol ym mis Ionawr 2015. Yn y cyfamser, mae’n rhaid i’r aelod-wladwriaethau a’r rhanbarthau gyflwyno eu cynlluniau datblygu gwledig i’r Comisiwn Ewropeaidd i’w cymeradwyo. Mae Alun Davies, y Gweinidog Adnoddau Naturiol a Bwyd (y Gweinidog), wedi nodi y bydd yn ofynnol iddo gyflwyno drafft cyntaf o Gynllun Datblygu Gwledig Cymru i’r Comisiwn Ewropeaidd erbyn mis Mai 2014.

Er mwyn bodloni’r terfyn amser hwn, mae’r Gweinidog wedi cyhoeddi y bydd yn lansio ymgynghoriad ar y Cynllun Datblygu Gwledig newydd i Gymru ar 13 Chwefror.

Cyn hynny, sefydlodd Llywodraeth Cymru Grŵp Gorchwyl a Gorffen y Cynllun Datblygu Gwledig o dan gadeiryddiaeth Peter Davies, y Comisiynydd Dyfodol Cynaliadwy, i roi cyngor i’r Gweinidog ar gynnwys y Cynllun Datblygu Gwledig a chyhoeddodd ymgynghoriad ar yr amcanion a’r blaenoriaethau trosfwaol a fyddai’n rheoli’r Cynllun Datblygu Gwledig newydd. Teitl yr ymgynghoriad oed Cynllun Datblygu Gwledig 2014-2020: Y Camau Nesaf, a daeth i ben ym mis Ebrill 2013. Dadansoddwyd yr adborth a gafwyd o’r ymgynghoriad a chyhoeddodd Llywodraeth Cymru yr adroddiad llawn yn crynhoi’r ymatebion i’r ymgynghoriad ym mis Awst 2013.

Er na chynhaliwyd ymgynghoriad manwl ar y Cynllun Datblygu Gwledig newydd eto, mae’r Gweinidog eisoes wedi gwneud nifer o gyhoeddiadau a fydd yn effeithio ar ei gynnwys. Wrth gyhoeddi ei benderfyniadau ar sut y bydd Llywodraeth Cymru yn gweithredu Colofn 1 y PAC (taliadau uniongyrchol i ffermwyr), nododd y Gweinidog y byddai’n trosglwyddo 15% o’r gyllideb Colofn 1 i Golofn 2. Dyma’r uchafswm y caiff yr aelod-wladwriaethau a’r rhanbarthau ei drosglwyddo o Golofn 1 i Golofn 2. Wrth gyhoeddi’r penderfyniad hwn, dywedodd y Gweinidog:

Fy uchelgais ar gyfer y rhaglen yw gwneud y diwydiant yn fwy gwydn ac yn fwy cystadleuol, a rhoi sgiliau a gwybodaeth i bobl; gwneud buddsoddiadau wedi’u targedu mewn ffermydd a busnesau sy’n gysylltiedig â ffermydd, a gwarchod yr amgylchedd naturiol a harneisio cyfleoedd ar gyfer ynni gwyrdd ar yr un pryd; a threchu tlodi, sydd weithiau’n anweledig yng nghefn gwlad Cymru.

Mae’r Gweinidog hefyd wedi cyhoeddi ymgynghoriad ar newidiadau arfaethedig i’r cynllun Glastir o dan y Cynllun Datblygu Gwledig newydd. Glastir yw cynllun hinsawdd amaeth-amgylcheddol Llywodraeth Cymru. Mae’n ofynnol i bob aelod-wladwriaeth a rhanbarth gynnwys cynllun hinsawdd amaeth-amgylcheddol o fewn eu Cynlluniau Datblygu Gwledig, ond rhoddir disgresiwn o ran sut y mae’r cynllun yn cael ei ffurfio a’i redeg.

Cyhoeddwyd hefyd fanylion ynghylch y cymorth a fydd ar gael ar gyfer ffermio organig o dan y Cynllun Datblygu Gwledig newydd er mwyn rhoi sicrwydd i’r sector.

Mewn datganiad ysgrifenedig ar 6 Chwefror 2014 ynghylch cymorth i ffermio organig o dan y Cynllun Datblygu Gwledig nesaf ar gyfer 2014-20, dywedodd y Gweinidog:

bod Llywodraeth Cymru’n parhau i gydnabod buddiannau ffermio organig ac yn ei ddigolledu trwy’r Cynllun Datblygu Gwledig (CDG)… Mae dros 60% o ffermwyr organig naill ai wedi gwneud cais i ymuno â’r cynllun Glastir neu eisoes yn rhan ohono. Rwy’n credu y dylai’r ffermwyr hyn gael ymuno â chynllun Organig newydd Glastir tra’n parhau i fod yn gymwys i ddarparu hefyd y nwyddau a’r gwasanaethau amgylcheddol eraill y gofynnir amdanyn nhw yn elfennau eraill Glastir.  Dyma fydd y sylfaen ar gyfer datblygu’r cynllun newydd.

Rhagor o wybodaeth:

Diwygio’r PAC 2014-20: Cytundeb yr UE a’i weithredu yn y DU ac yn Iwerddon