Cyllid Llywodraeth leol

Y Cynulliad i drafod Setliad yr Heddlu 2018-19

Mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru i fod i drafod Setliad Terfynol yr Heddlu 2018-19 ar 13 Chwefror 2018 ac er nad yw polisi plismona wedi'i ddatganoli yng Nghymru, mae Llywodraeth Cymru yn darparu elfen o'r cyllid blynyddol, ynghyd â'r Swyddfa Gartref. Mae Comisiynwyr Heddlu a Throseddu (PCCs) hefyd yn codi arian trwy braeseptau’r dreth gyngor ac mae ganddynt fynediad at grantiau arbennig a phenodol.

12 Chwefror 2018

View this post in English | Darllenwch yr erthygl yma yn Saesneg

Mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru i fod i drafod Setliad Terfynol yr Heddlu 2018-19 ar 13 Chwefror 2018 ac er nad yw polisi plismona wedi’i ddatganoli yng Nghymru, mae Llywodraeth Cymru yn darparu elfen o’r cyllid blynyddol, ynghyd â’r Swyddfa Gartref. Mae Comisiynwyr Heddlu a Throseddu (PCCs) hefyd yn codi arian trwy braeseptau’r dreth gyngor ac mae ganddynt fynediad at grantiau arbennig a phenodol.

Yn 2018-19, bydd yr heddlu’n cael setliad arian gwastad, gyda £349.9 miliwn ar gael i Gomisiynwyr Heddlu a Throseddu ledled Cymru. Cafodd yr holl Gomisiynwyr ostyngiad o 1.4 y cant yn setliad 2017-18.

Mae Tabl 1 isod yn dangos cyfanswm y dyraniadau cyllid ledled Cymru:

Tabl 1: Cyfanswm y Gefnogaeth Ganolog (£ m)

 2015-162016-172017-182018-19
Dyfed-Powys50.29950.01249.31349.313
Gwent72.91772.50171.48771.487
Gogledd Cymru73.16272.74571.72871.728
De Cymru160.555159.639157.407157.407
Cyfanswm356.933354.897349.934349.934

Mae Setliad yr Heddlu yn deillio o broses dau gam, gyda Llywodraeth Cymru yn gwahodd sylwadau ar y setliad dros dro pan gafodd ei gyhoeddi ar 19 Rhagfyr 2017. Nid oes dim gwahaniaeth rhwng y ffigurau a gyhoeddir yn y setliad dros dro a’r setliad terfynol.

Mae’r arian yn Nhabl 1 yn cynnwys dwy gydran; Cyllid Allanol Cyfun, sy’n cynnwys Grant Cynnal Refeniw (RSG) ac Ardrethi Busnes (NNDR) ac a ddarperir gan Lywodraeth Cymru, £140.9 miliwn, a Grant Heddlu’r Swyddfa Gartref a Chyllid Gwaelodol, £209 miliwn. Dangosir y gydran o’r arian a ddarperir gan Lywodraeth Cymru yn nhabl 2 isod:

Tabl 2: Cyllid Allanol Cyfun (RSG+NNDR, £m)

 2015-162016-172017-182018-19
Dyfed-Powys12.78812.89512.87013.101
Gwent29.69630.10730.58331.083
Gogledd Cymru21.30821.57821.90722.122
De Cymru71.21872.17773.34174.594
Cyfanswm 135.010136.757138.700140.900

Penderfynir ar brif elfennau’r fformiwla ar gyfer cyfrifo’r dyraniadau i bob Comisiynydd Heddlu a Throseddu gan yr Ysgrifennydd Cartref fel rhan o fformiwla gyffredin sy’n cwmpasu Cymru a Lloegr. Yng Nghymru, mae’r cyllid cyfatebol a ddarparwyd yn y gorffennol gan Adran Gymunedau Llywodraeth y DU a’r llywodraeth leol yn Lloegr wedi’i ddatganoli i Lywodraeth Cymru. Mae’r datganiad ar Setliad Terfynol yr Heddlu gan Ysgrifennydd y Cabinet dros Lywodraeth Leol a Gwasanaethau Cyhoeddus yn nodi bod y gydran o gyllid yr heddlu a ddarperir gan Lywodraeth Cymru wedi’i seilio ar “yr egwyddor o sicrhau cysondeb a thegwch ar draws Cymru a Lloegr”.

Mae’r fformiwla ar gyfer 2018-19 yn cynnwys dulliau sy’n golygu bod Comisiynwyr Heddlu a Throseddu yng Nghymru yn cael yr un newid â’r hyn sy’n berthnasol i gyrff plismona lleol yn Lloegr. Yn ôl adroddiad y Swyddfa Gartref ar Grantiau’r Heddlu, bydd ‘mesurau lleddfu’ a gymhwysir yn 2018-19 yn golygu y bydd pob corff plismona lleol yn cael yr un faint o gyfanswm y cyllid fformiwla ag y cawsant yn 2013-14. Mae dyraniadau Prif Grant yr Heddlu a Chyllid Fformiwla yr Adran Cymunedau a Llywodraeth Leol a ddarperir i gyrff plismona lleol yr un peth â’r hyn a ddarparwyd i gyrff plismona lleol yn 2017-18. Mae’r dyraniadau cyllid ar gyfer y ddwy flwyddyn ariannol wedi’u seilio ar ddosraniad Fformiwla Dyrannu’r Heddlu 2013-14.

Mae trafodaethau wedi bod yn parhau ers nifer o flynyddoedd mewn perthynas â diwygio fformiwla’r Swyddfa Gartref. Ym mis Gorffennaf 2015, cyhoeddodd Llywodraeth y DU ymgynghoriad ar ddiwygio’r ffordd y mae heddluoedd yng Nghymru a Lloegr yn cael eu hariannu gan lywodraeth ganolog. Ym mis Rhagfyr y flwyddyn honno, cyhoeddodd y Pwyllgor Materion Cartref adroddiad a ddaeth i’r casgliad nad oedd y fformiwla ariannu yn gyfoes ac roedd hefyd yn beirniadu agweddau ar y broses y tu ôl i adolygiad Llywodraeth y DU. Mae  Ymateb Llywodraeth y DU (Mawrth 2017) yn nodi bod diwygio’r fformiwla yn parhau i fod yn flaenoriaeth allweddol i’r Llywodraeth hon ac yn ei ddatganiad ar Grant yr Heddlu ym mis Rhagfyr, dywedodd Gweinidog Gwladol y DU dros Blismona a’r Gwasanaeth Tân (Nick Hurd) ei fod yn bwriadu ail-edrych ar y fformiwla ariannu yn yr Adolygiad Gwariant nesaf.

Mae rhagor o wybodaeth ar sut y cyfrifir y dyraniadau terfynol ar gael yn  Adroddiad Cyllid Comisiynwyr Heddlu a Throseddu Llywodraeth Cymru ac yng Nghanllaw fformiwla dyrannu’r heddlu y Swyddfa Gartref.

Yn ogystal â Grant yr Heddlu, cyhoeddodd Llywodraeth y DU hefyd newidiadau eraill yng nghyllid yr heddlu, gyda £130 miliwn ychwanegol yn cael ei ddarparu fel grantiau arbennig ar lefel y DU a thua £50 miliwn ychwanegol ar gyfer gwrthderfysgaeth. Ailadroddodd ac ymhelaethodd y Gweinidog ar hyn yn ei ddatganiad ar y Setliad Terfynol ar ddiwedd mis Ionawr.


Erthygl gan Owen Holzinger, Gwasanaeth Ymchwil Cynulliad Cenedlaethol Cymru
Tabl 1 a Tabl 2: Setliad Terfynol yr Heddlu Llywodraeth Cymru 2018-19