Yr Amgylchedd

Bil yr Amgylchedd: Y trydydd darn yn y jig-so?

07 Gorffennaf 2015

Erthygl gan Nia Seaton, Gwasanaeth Ymchwil Cynulliad Cenedlaethol Cymru

Delwedd o ddarnau pos jig-so ar ffurf marc cwestiwn
Horia Varlan – Trwyddedwyd o dan Creative Commons

Mae Bil yr Amgylchedd y trydydd yn y rhes o ddarnau strategol allweddol o ddeddfwriaeth a gyflwynwyd gan yr Adran Adnoddau Naturiol yn Llywodraeth Cymru. Y cyntaf oedd Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 a’r ail oedd Deddf Cynllunio (Cymru) 2015. Yn siarad â’r Pwyllgor Amgylchedd a Chynaliadwyedd ar 24 Mehefin 2015, disgrifiodd Carl Sargeant, y Gweinidog Cyfoeth Naturiol, Fil yr Amgylchedd fel y trydydd darn yn jig-so deddfwriaethol ei adran.

Yn gronnol o fewn y tri Bil bydd tua 26 o adroddiadau, cynlluniau neu ddatganiadau newydd yn cael eu llunio gan Lywodraeth Cymru a/neu gyrff cyhoeddus gwahanol yng Nghymru dros y deng mlynedd nesaf. Nid yw’r ddeddfwriaeth yn nodi sawl cynllun datblygu strategol y gellid eu cyflwyno o dan Ddeddf Cynllunio (Cymru) 2015 na faint o ddatganiadau ardal y gallai fod o dan Fil yr Amgylchedd, ac felly gallai’r nifer hwn gynyddu neu ostwng yn dibynnu ar y penderfyniadau hyn. Mae Llywodraeth Cymru wedi nodi efallai y gall cyrff cyhoeddus lunio un adroddiad i gwmpasu nifer o’r dyletswyddau gwahanol ym Mil yr Amgylchedd, ond ni chaiff hyn ei nodi yn y ddeddfwriaeth eto.

O ystyried nifer yr adroddiadau a’r dyletswyddau newydd, mae rhanddeiliaid, fel awdurdodau lleol, wedi bod yn galw am wneud cysylltiadau clir rhwng y tri darn o ddeddfwriaeth. Ceir rhai cyfeiriadau yn y tri Bil, ond mae’r dystiolaeth a gafodd y Pwyllgor Amgylchedd a Chynaliadwyedd yn awgrymu bod rhanddeiliaid yn ansicr o hyd ynghylch sut y bydd hyn yn gweithio’n ymarferol.

Y cysylltiadau sy’n bodoli

Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 yn ei gwneud  yn ofynnol i Gynlluniau Datblygu Lleol ystyried Cynlluniau Llesiant Lleol.

O dan Ddeddf Cynllunio (Cymru) 2015, rhaid i’r Fframwaith Datblygu Cenedlaethol, unrhyw Gynlluniau Datblygu Strategol a Chynlluniau Datblygu Lleol gael eu darparu’n unol â diffiniad Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 o Ddatblygu Cynaliadwy.

Yn ôl Bil yr Amgylchedd, rhaid i gynlluniau llesiant lleol a gyhoeddir o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 ystyried unrhyw ddatganiadau ardal a gynhyrchir o dan Fil yr Amgylchedd a byddai unrhyw Baneli Cynllunio Strategol a sefydlir o dan Ddeddf Cynllunio (Cymru) 2015 yn ddarostyngedig i’r ddyletswydd fioamrywiaeth newydd ym Mil yr Amgylchedd.

Beth yw’r cysylltiadau coll?

Mae rhanddeiliaid wedi nodi nifer o feysydd lle credant bod cysylltiadau coll neu ddarnau coll o’r jig-so o hyd. Mae eu tystiolaeth i’r Pwyllgor Amgylchedd a Chynaliadwyedd yn awgrymu y byddent yn hoffi gweld y bylchau hyn yn cael eu llenwi gan Fil yr Amgylchedd. Maent yn cynnwys:

  • Yr angen i gysylltu’r Fframwaith Datblygu Cenedlaethol yn y Ddeddf Cynllunio â’r Polisi Adnoddau Naturiol Cenedlaethol ym Mil yr Amgylchedd;
  • Yr angen i gysylltu’r Adroddiad ar Gyflwr Adnoddau Naturiol o dan Fil yr Amgylchedd â’r Adroddiad ar Dueddiadau’r Dyfodol o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol;
  • Yr angen i gysylltu unrhyw Gynlluniau Datblygu Strategol a Chynlluniau Datblygu Lleol â’r Adroddiad ar Adnoddau Naturiol Cenedlaethol ac unrhyw Ddatganiadau Ardal a gyhoeddir o dan Fil yr Amgylchedd.

Yn ei thystiolaeth i’r Pwyllgor Amgylchedd a Chynaliadwyedd, roedd Cymdeithas Cyfraith Amgylcheddol y DU yn annog y Cynulliad i beidio â cholli’r cyfle a gyflwynir gan Fil yr Amgylchedd i sicrhau naratif cydlynol yn y tri darn o ddeddfwriaeth.

Sut y bydd y jig-so terfynol yn edrych?

Bydd y Pwyllgor Amgylchedd a Chynaliadwyedd yn parhau i gasglu tystiolaeth hyd at fis Medi 2015 gydag Aelodau’r Cynulliad yn cael cyfleoedd i ddiwygio Bil yr Amgylchedd yn ystod Cyfnod 2 a Chyfnod 3 y broses ddeddfwriaethol. Felly, ni fyddwn yn gwybod sut y bydd y jig-so terfynol yn edrych tan ddechrau’r flwyddyn nesaf.

Yn y cyfamser, er mwyn helpu i nodi sut y gallai’r adroddiadau, y cynlluniau a’r datganiadau gwahanol hyn ffitio gyda’i gilydd dros y deng mlynedd nesaf, mae’r Gwasanaeth Ymchwil wedi llunio ffeithlun i roi syniad o’r gofynion adrodd newydd hyn.

inffograffeg yn dangos amserlen ddangosol yr Amgylchedd Bil cynlluniau ac adroddiadau

View this post in English
Darllenwch yr erthygl yma yn Saesneg

Mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn bwriadu gwella’i wefan, ac mae ganddo ddiddordeb mawr yn eich barn chi. A fyddech cystal â chymryd rhan yn yr  arolwg byr hwn.